×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true

ویژه های خبری

true
    امروز  شنبه - ۲۴ آذر - ۱۳۹۷  
false
loading...
جایگاه تبلیغات محتوایی
false

 

زنده یاد استاد حسین گل ‌گلاب، (۱۲۷۶ تهران – ۱۳۶۳ تهران) گیاه‌شناس، ادیب، نویسنده، شاعر، مترجم، استاد دانشگاه، نوازنده، موسیقیدان، عکاس و هنرمند ایرانی بود.

وی به زبان‌های فرانسه، انگلیسی، روسی، عربی و لاتین تسلط داشت و در زمینه معادل ‌یابی برای واژه‌های علمی از متخصصان فرهنگستان ایران بود. سروده‌های مشهور «ای ایران» و «آذرآبادگان» از جمله کارهای اوست.

استاد گل ‌گلاب، اولین عکس رنگی را در ایران گرفت و خودش نیز چاپش کرد. وی هیچ وقت به دانستنی‌هایش تظاهر نمی ‌کرد و همیشه یک شخص متواضع و وطن پرست بود.

دکتر گل ‌گلاب٬ ایران را بسیار دوست داشت و هر کاری برای ایران کرد٬ از قلب و فکر او بر آمده بود. وی نمونه‌ای از یک ایرانی واقعی است و هر ایرانی باید اینگونه باشد.

 

 

سرود ای ایران نیز برآمده از قلب استاد گل‌ گلاب است. تمام واژگان سرود “ای ایران” فارسی است؛ به غیر از چهار واژه که عربی است.

مایه افتخار ما ایرانی‌هاست که پس از انقلاب این همه آهنگ ساخته شده که نام ایران در آن هست، اما هیچ کدام از این آهنگ‌ها، جای ایران٬ مرز پرگهر را نگرفته است.

این سرود جایگاه خاصی در قلب و روح ما ایرانی‌ها دارد؛ چراکه روزگاری که این آهنگ ساخته شد بوی عشق و امید می‌داد.

زنده یاد دکتر گل گلاب، ستاره تابان آموزش این کشور است. وی در محضر اساتیدی چون آقا حسینقلی و علینقی وزیری درس موسیقی، اخلاق و نظم یاد گرفته است.

 

سرود ای ایران چگونه ساخته شد

در هنگام جنگ جهانی دوم که از سال ۱۹۳۹ شروع شد و تا سال ۱۹۴۵ ادامه پیدا کرد،‌ ایران خودش را بی طرف اعلام کرد. اما به بی طرفی کشورمان احترام گذاشته نشد و سربازان شوروی سابق و انگلیس ایران را اشغال کردند. دولت قدرتش را از دست داد و کشورمان را بیگانگان در دست گرفتند. در این شرایط شور میهن پرستی مردم را فراگرفت.

 

حسین گل گلاب٬ استاد دانشگاه تهران یکی از افرادی بود که این وضعیت به شدت متأثرش کرده بود. در نتیجه وی در سال ۱۳۲۳ شعر میهن پرستانه ای به نام «ای ایران» را می سراید که به یکی از مشهورترین سرودهای میهن پرستانه ایران تبدیل می شود.

این شعر این گونه شروع می شود:

ای ایران ای مرز پرگهر
ای خاکت سرچشمه ی هنر
دور از تو اندیشه بدان
پاینده مانی و جاودان
ای دشمن! ار تو سنگ خاره ای من آهنم
جان من فدای خاک پاک میهنم…

درباره این که گل گلاب چگونه این شعر را سراییده٬ نقل قول های زیادی وجود دارد:

 

روزی استاد گل گلاب٬ با چشمان اشک آلود و متاثر از حضور بیگانگان در ایران٬ به دیدن استاد روح الله خالقی، موسیقی دان مشهور، می رود و استاد خالقی نیز پیشنهاد سرایش این سرود را می دهد.

 

 

همان جا گل گلاب شروع به زمزمه شعری می کند و وقتی آن را کامل می کند خالقی موسیقی اش را می سازد. استاد غلامحسین بنان خواننده مشهور آن زمان نیز آن را می خواند. ظرف یک هفته، تصنیف ای ایران با یک ارکستر بزرگ ساخته می شود.

 

نقل قول دیگر…

داستان دیگر از قول خود گل گلاب نقل شده است. وی گفته است: در سال ۱۳۲۳ خورشیدی هنگامی که با مرحوم روح الله خالقی در خانه نشسته بودیم، صدای پای سربازان اشغالگر روس و انگلیس که در کوچه های تهران راه می رفتند، رعشه بر اندام هر میهن پرستی می انداخت. تحت تاثیر قرار گرفتم و این سرود (ای ایران) را ساختم و استاد خالقی هم آهنگ آن را تنظیم کرد که با همه مخالفت ها بر دل و جان مردم نشست.

 

ویژگی شعر «ای ایران» این است که تمام واژه های آن فارسی است و واژه های بیگانه به آن راه نیافته است. سرود در فضایی حماسی هم ساخته شده است. گفته می شود که ملودی اصلی و پایه ای این شعر از برخی نغمه های موسیقی بختیاری که فضایی حماسی داشته٬ گرفته شده است.

 

 

سرود ای ایران، به دور از اندیشه بَدان، بعد از گذشت بیش از ۷۰ سال همچنان زنده است.

 

فیلم مستند مرز پرگهر ساخته مهندس هومن ظریف (روزنامه‌نگار، منتقد، نویسنده و مستندساز)

 

این جمله فیلمساز مرز پرگهر٬ جای تامل بسیار دارد: «این نکته در گذر تاریخ همواره به دفعات ثابت شده که هنرمندان، هنرپروران، فرهنگسازان و دانشمندان هر دوره‌ای از تاریخ همواره میزبانان تاریخ بوده‌اند، اما سیاست‌بازان و سیاست‌مداران میهمان تاریخ!»

مستند مرز پرگهر٬ به سرود ای ایران می‌پردازد و هم درباره شخصیت دکتر حسین گل‌گلاب سخن می‌گوید؛ اما، درباره وجه موسیقیایی استاد حسین گل‌گلاب و وجه عکاسی او، کمتر سخن رفته است.

 

این مستند در سال ۱۳۸۹ به تهیه‌کنندگی و کارگردانی مهندس هومن ظریف (روزنامه‌ نگار، مستند ساز و کارمند روزنامه اطلاعات) تولید شد، به شرح تفصیلی زندگی، اندیشه و آثار دکتر حسین گل‌گلاب می‌پردازد و درباره چگونگی ساخته‌شدن سرود ملی “ای ایران” با بازماندگان آفرینندگان این سرود به بحث می‌نشیند.

محقق و خبرنگار: کوروش جم

 

به اشتراک بگذارید...

false
false
false
false

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  
Notify of

true

به کانال ما در تلگرام بپیوندید